Thema

Huiswerk

  • Primair onderwijs
  • Voortgezet onderwijs

Huiswerk maken draagt bij aan betere leeropbrengsten, als er rekening gehouden wordt met een aantal factoren.

Contactpersoon voor deze pagina
Foto Madelon
Madelon Anholts
  • Gepubliceerd:

Wat is bekend over het effectief inzetten van huiswerk?

Huiswerk is schoolwerk dat leerlingen buiten de reguliere lestijd maken. Huiswerk maken kan een positief effect hebben op de leerprestaties, al geldt dit niet voor alle leeftijden. Naast de leeftijd van een leerling spelen ook andere factoren een rol in de effectiviteit van huiswerk: het doel, de vorm en de omvang van het huiswerk. Zo neemt de impact van huiswerk af als de tijd die leerlingen eraan besteden toeneemt. Ook is  feedback die de leraar geeft op het huiswerk en de leefomgeving van de leerling van belang. 

Hoewel huiswerk een effectief middel is, kan huiswerk ook leiden tot stress en/of depressieve gevoelens onder leerlingen. Leerlingen hebben baat bij een leraar die hen helpt bij het maken van een planning en goed overzicht biedt van wat zij moeten doen en leren.

Overzicht van kennis uit onderzoek

Lees een overzicht van wat we weten uit onderzoek.

  • Overzichtsartikel

    Huiswerk effectief inzetten

      po vo
    Leraren geven huiswerk op om leerlingen te laten oefenen of ter voorbereiding op de les. Huiswerk maken draagt bij aan betere leeropbrengsten, als er rekening gehouden wordt met een aantal factoren.

Handvatten uit onderzoek

Wil je zelf aan de slag met het effectief inzetten van huiswerk? Onderstaande handvatten helpen je op weg. Allemaal zijn ze onderbouwd met kennis uit onderwijsonderzoek.

Voorbeelden uit de praktijk

Waar moet je op letten wanneer je zelf aan de slag gaat met het effectief inzetten van huiswerk? Onderstaande praktijkvoorbeelden zijn ter illustratie en geven inzicht in onderbouwde en vernieuwende werkwijzen en interventies.

  • Praktijkvoorbeeld

    Kansengelijkheid en minder stressklachten met een thuiswerkarme school

    vo
    Leerlingen maken bijna al hun huiswerk op school, onder toezicht van een docent. Met als doel kansengelijkheid bevorderen, maar ook stressklachten bij leerlingen verminderen en hulp op maat bieden.
    Lees verder
  • Praktijkvoorbeeld

    Met een flexrooster meer autonomie, rust en maatwerk

    vo
    Het Lentiz Groen van Prinstererlyceum hanteert een flexrooster. Naast het vaste rooster moeten leerlingen studiewerktijd inplannen om onder begeleiding aan de slag te gaan met opdrachten en huiswerk.
    Lees verder bij Leraar24
  • Praktijkvoorbeeld

    De (on)zin van huiswerk

    vo
    Een leraar vertelt over hoe ze op hun school huiswerk inzetten en hun leerlingen begeleiden.
    Lees verder bij ResearchED

Antwoorden op vragen uit de praktijk

De Kennisrotonde is een uniek loket voor de beantwoording van jeugd- en onderwijsvragen met kennis uit onderzoek. Onderstaande vragen zijn eerder gesteld over dit thema.

Het brein van een kind is nog onvoldoende gerijpt om zelfstandig huiswerk te kunnen maken. Vaardigheden om die zelfstandigheid te leren, zoals plannen, prioriteren en overzicht houden, ontwikkelen zich aanzienlijk sneller wanneer naast de leerkracht ook de ouders die vaardigheden stimuleren.

Lees meer

De werkdruk die leerlingen ervaren neemt toe. Mogelijke oorzaken zijn veranderingen in de samenleving (prestatiemaatschappij), op school (veel huiswerk en toetsen) en in tijdbesteding (bijbaantjes). Ook de sociale druk is groot. Scholen kunnen leerlingen ondersteunen met onder meer stressmanagementprogramma’s en betere communicatie rond toetsen. Verder zijn leerlingen geholpen met leren plannen en het maken van proeftoetsen. Een latere start van lessen en toetsen sluit beter aan bij het bioritme van leerlingen en kan het gevoel van werkdruk verminderen.

Lees meer

Leerlingen vanaf de middenbouw van de basisschool leren waarschijnlijk van digitale huiswerkoefeningen voor rekenen en taal; misschien zelfs meer dan van papieren huiswerk. De oefeningen moeten wel aansluiten bij het niveau van de leerlingen. Verder is het belangrijk dat leerlingen voldoende leertijd besteden aan het werken met het programma. Ook moeten ze onmiddellijk feedback krijgen op hun antwoorden. Leerkrachten die goed gebruikmaken van de informatie uit het programma behalen een hoger leerrendement met hun leerlingen.

Lees meer

Nakijken is zinvol als de leerling feedback krijgt op het leerproces en deze direct verwerkt. Nakijken heeft ook zin als leraren de bevindingen benutten in hun onderwijs. Alleen fouten aanstrepen of corrigeren heeft geen of zelfs een negatief effect.

Lees meer

Het idee is dat leerlingen met een eigen agenda of huiswerkplanner de kwaliteit en kwantiteit van het gemaakte huiswerk verbeteren. Zo zouden zij planningsvaardigheden en andere executieve functies (‘leren leren’) kunnen ontwikkelen. Dit is echter wel afhankelijk van een aantal factoren. De aard van de agenda/huiswerkplanner speelt een rol, net als de vaardigheden in zelfstandig leren van de leerling. Ook het doel waarmee en wijze waarop de agenda/huiswerkplanner wordt ingezet, zijn van invloed.

Lees meer

Bekijk meer antwoorden  Stel jouw vraag

Verder verdiepen op dit thema

Hieronder vind je een selectie van uitgebreide handboeken, wetenschappelijke studies en andere verdiepende kennisbronnen.

Mogen we je iets vragen?

Ga je deze informatie gebruiken in het onderwijs?
Wat vind je van de leesbaarheid van deze pagina?
In welke onderwijssector werk je?

Wil je nog iets anders kwijt? Laat het ons weten via het feedback-formulier.

Privacyverklaring

Wij gaan zorgvuldig om met persoonsgegevens. Lees hierover meer in onze privacyverklaring.

Onderwijsprofessionals kiezen op basis van kennis en ervaring
Onderwijskennis.nl bundelt kennis uit onderzoek over de effectiviteit van aanpakken en werkwijzen in het onderwijs. Onderwijskennis.nl adviseert echter niet welke aanpakken scholen zouden moeten kiezen. Deze keuze is de verantwoordelijkheid van de onderwijsprofessionals zelf. Zij beoordelen op basis van hun kennis en ervaring welke aanpakken het beste passen bij het onderwijs dat zij geven.