Combined Shape
Luister
Hoofdthema

Andere vakken
Thema

Bewegen op school

  • Primair onderwijs

De school is een centrale plek om alle kinderen te bereiken en hen structureel te stimuleren meer te bewegen.

Contactpersoon voor deze pagina
Profielfoto Rosanne
Rosanne van den Berg
  • Gepubliceerd:
  • Geactualiseerd:

Wat is bekend over bewegen op school?

Regelmatig bewegen heeft gunstige effecten op de lichamelijke en mentale gezondheid van leerlingen. De effecten van bewegen op school op leerprestaties zijn nog niet helemaal uitgekristalliseerd. Wel is bekend dat positieve effecten vooral gevonden worden bij beweeginterventies die lang en intensief zijn, en gecombineerd worden met cognitieve uitdaging. Meer bewegen tijdens de schooldag gaat in ieder geval niet ten koste van de leerprestaties. Ook ervaren leerkrachten bijvoorbeeld minder onrust en meer concentratie in de klas.   

Er zijn verschillende mogelijkheden om, naast de gymles, meer bewegen op school te integreren. Scholen kunnen bijvoorbeeld inzetten op lopen of fietsen naar school, beweegtussendoortjes tijdens de les, bewegend leren, of georganiseerd bewegen in de pauze of na schooltijd. Een schoolbrede aanpak helpt leerkrachten en schoolleiders om bewegen structureel te organiseren in de schooldag. 

Op deze pagina

Overzicht van kennis uit onderzoek

Lees een overzicht van wat we weten uit onderzoek.

Handvatten uit onderzoek

Wil je zelf aan de slag met bewegen op school? Onderstaande handvatten helpen je op weg. Allemaal zijn ze onderbouwd met kennis uit onderwijsonderzoek.

Bekijk meer handvatten

Voorbeelden uit de praktijk

Waar moet je op letten wanneer je zelf aan de slag gaat met bewegen op school? Onderstaande praktijkvoorbeelden zijn ter illustratie en geven inzicht in onderbouwde en vernieuwende werkwijzen en interventies.

  • Praktijkvoorbeeld

    Bewegen als structureel onderdeel van de schooldag

    po
    Hoe stimuleer je als school kinderen om meer te bewegen? En welke elementen zijn belangrijk om dat structureel te maken? Lees hier hoe vier basisscholen daar actief mee bezig zijn.
    Lees verder bij Mulier Instituut

  • Praktijkvoorbeeld

    Ib’er en vakdocent brengen leerlingen in beweging met Gezonde School

    po
    Basisschool Sint Oda in Maastricht werkt met de Gezond School-aanpak om sport en bewegen te stimuleren. Lees hier hoe zij dit doen.
    Lees verder bij Gezonde School

  • Praktijkvoorbeeld

    Podcast Gezonde School: bewegen en sport

    po
    Hoe kunnen scholen bijdragen aan de fysieke en mentale gezondheid van hun leerlingen? In ‘Gezonde School, de podcast’ bezoekt journalist Maarten Dallinga scholen en spreekt hij experts.
    Beluister bij Gezonde School
Bekijk meer praktijkvoorbeelden

Antwoorden op vragen uit de praktijk

De Kennisrotonde is een uniek loket voor de beantwoording van jeugd- en onderwijsvragen met kennis uit onderzoek. Onderstaande vragen zijn eerder gesteld over dit thema.

Buitenspelen kan zorgen voor minder stress, betere sociale vaardigheden en meer zelfvertrouwen en veerkracht. Door kinderen vaker en langer te laten pauzeren in de open lucht en ze daarbij vrij te laten spelen, zorg je als school voor hun algehele ontwikkeling en welzijn.

Lees meer

Geactualiseerd: 21 juni 2024.

Bewegen tijdens cognitieve leeractiviteiten zoals rekenen en spellen heeft geen negatieve effecten op leren. Onder bepaalde voorwaarden kan het zelfs een positief effect hebben. Dat is vooral zo wanneer de beweging en de cognitieve activiteit inhoudelijk bij elkaar passen, bijvoorbeeld wanneer leerlingen in een cirkel staan en de leerkracht uitlegt wat een cirkel is.

Lees meer

De fitheid van leerlingen is van invloed op hun schoolprestaties. Leerlingen met een goed uithoudingsvermogen halen betere resultaten op taal- en rekentoetsen. Mentale gezondheidsproblemen hangen samen met lagere schoolprestaties. Er zijn meerdere interventies voor scholen om aan de fitheid van leerlingen te werken, waarvan enkele met succes: fittere leerlingen. Over effecten van de interventies op schoolprestaties is echter weinig bekend. Een enkele keer spelen ouders een rol in die interventies. Dat verhoogt hun betrokkenheid, maar onduidelijk is of dat het effect van de interventies versterkt.

Lees meer

Het integreren van fysieke activiteiten en leertaken, bijvoorbeeld springen terwijl je bezig bent met automatiserings- en herhalingsopdrachten, lijkt een positieve invloed te hebben op het leren van basisschoolleerlingen. Onderzoek naar het effect van fysiek actieve reken- en taallessen laat zien dat basisschoolleerlingen direct na deze lessen meer gericht zijn op hun taak en dat hun reken- en spellingsvaardigheden verbeteren. Door bewegen vinden acute en structurele veranderingen plaats in de hersenstructuur. Deze hebben een positief effect op de executieve cognitieve functies van een kind (zoals planning, besluitvorming en bijsturing van gedrag) en – vermoedelijk – ook op diens aandacht en concentratie. Een hard en definitief bewijs voor een positieve invloed op de lange termijn is (nog) niet gevonden.

Lees meer

Regelmatig bewegen is van groot belang voor de lichamelijke gezondheid en ontwikkeling van kinderen. Internationaal onderzoek raadt aan kinderen dagelijks tenminste 60 minuten matig tot intensief te laten bewegen. Drie keer per week wordt gezien als een minimum. Wat niet wil zeggen dat deze beweging uitsluitend op school en in de gymles plaatsvindt. De beschikbare tijd voor bewegingsonderwijs verdelen over enkele lessen per week heeft de voorkeur. Daarbij speelt de kwaliteit van de lessen een rol.

Lees meer

Bekijk meer antwoorden Stel jouw vraag

Verder verdiepen op dit thema

Hieronder vind je een selectie van uitgebreide handboeken, wetenschappelijke studies en andere verdiepende kennisbronnen.

  • Verdiepende bron

    Overzicht van erkende beweeg- en sportinterventies

    po
    Voor het primair onderwijs bestaan talloze beweeg- en sportinterventies. Ga aan de slag met goed beschreven, goed onderbouwde of effectieve aanpakken om kinderen in beweging te krijgen.
    Lees verder bij Alles over sport

  • Verdiepende bron

    Effecten van beweegmomenten op school

    po
    Er is groeiende aandacht voor het meer dynamisch inrichten van de schooldag. Wat is er bekend over het effect van beweegmomenten op school? Lees hier een samenvatting van de literatuur.
    Lees verder bij Mulier Instituut

  • Verdiepende bron

    Nut en meerwaarde bewegen in het onderwijs

    po
    De basisschool is een belangrijke plek voor een sport- en beweegrijke toekomst van ieder kind. Wat zijn de belangrijkste positieve effecten van meer sport en bewegen? Lees hierover in dit artikel.
    Lees verder bij Alles over sport
Bekijk meer verdieping

Mogen we je iets vragen?

Ga je deze informatie gebruiken in het onderwijs?
Wat vind je van de leesbaarheid van deze pagina?
In welke onderwijssector werk je?

Wil je nog iets anders kwijt? Laat het ons weten via het feedback-formulier.

Privacyverklaring

Wij gaan zorgvuldig om met persoonsgegevens. Lees hierover meer in onze privacyverklaring.

Onderwijsprofessionals kiezen op basis van kennis en ervaring
Onderwijskennis.nl bundelt kennis uit onderzoek over de effectiviteit van aanpakken en werkwijzen in het onderwijs. Onderwijskennis.nl adviseert echter niet welke aanpakken scholen zouden moeten kiezen. Deze keuze is de verantwoordelijkheid van de onderwijsprofessionals zelf. Zij beoordelen op basis van hun kennis en ervaring welke aanpakken het beste passen bij het onderwijs dat zij geven. 

Terug naar boven