Thema

Beroepsgericht leren op het vmbo

  • Voortgezet onderwijs

Van vmbo-docenten in de beroepsgerichte vakken wordt veel verwacht. Maar welke kennis is er voor hen beschikbaar?

Contactpersoon voor deze pagina
Foto Madelon
Madelon Anholts
  • Gepubliceerd:

Wat is bekend over beroepsgericht leren op het vmbo?

Eén op de drie leerlingen in het vo volgt onderwijs binnen de drie beroepsgerichte leerwegen – de basis-, kader- en gemengde leerweg - van het vmbo. Deze leerlingen volgen algemeen vormende én beroepsgerichte vakken.

De beroepsgerichte kant van het vmbo geniet weinig bekendheid en krijgt nauwelijks aandacht. Niet in de maatschappij, maar ook niet bij beleidsmakers, Inspectie en onderzoekers. Dat is opvallend gezien het grote aantal leerlingen, maar ook omdat daar de eigenheid van het vmbo ligt. Bovendien wordt verwacht dat juist daar de basis wordt gelegd voor het vakmanschap dat Nederland zo hard nodig heeft.

Om docent in de beroepsgerichte vmbo-vakken te kunnen zijn, dien je van vele markten thuis te zijn. Wie alle bekwaamheidseisen op een rij zet, moet concluderen dat er op vakinhoudelijk, pedagogisch en vakdidactiek gebied zelfs méér van deze docenten wordt verwacht dan van leraren in de algemeen vormende vakken op het vmbo, havo, vwo én dan van docenten op het mbo.

Tegelijkertijd blijkt er juist voor vmbo-docenten in de beroepsgerichte vakken nauwelijks kennis uit onderzoek beschikbaar om hun onderwijspraktijk te verbeteren. Beschikbare kennis is meestal binnen algemeen vormende vakken verzameld, waardoor het onduidelijk is of die kennis van toepassing is binnen de context van de beroepsgerichte vakken. Kennis die binnen het beroepsonderwijs wordt vergaard, heeft daarentegen nauwelijks oog voor de voorbereidende functie van het vmbo en de jonge leeftijd van vmbo-leerlingen.

Overzicht van kennis uit onderzoek

Lees een overzicht van wat we weten uit onderzoek.

  • Overzichtsartikel

    Beroepsgericht leren op het vmbo: een vak apart!

      vo
    Beroepsgerichte vmbo-docenten hebben een complexe taak uit te voeren met een diverse leerlingenpopulatie binnen een omgeving (school, regio, arbeidsmarkt, beleid) die voortdurend in beweging is.

Antwoorden op vragen uit de praktijk

De Kennisrotonde is een uniek loket voor de beantwoording van jeugd- en onderwijsvragen met kennis uit onderzoek. Onderstaande vragen zijn eerder gesteld over dit thema.

Onderzoek naar kenmerken van het leren van vmbo-leerlingen in de verschillende leerwegen is bijna niet gedaan. Wel weten we dat vmbo’ers meestal minder talig en zelfstandig zijn dan havisten en vwo’ers en dat ze een negatiever zelfbeeld hebben. Tegelijkertijd zijn ze meer praktisch gericht en hebben ze een beter inlevingsvermogen. Het is belangrijk om vmbo’ers een realistische en afwisselende leeromgeving te bieden en hen motivatiestrategieën aan te leren.

Lees meer

Materiaal voor vmbo-leerlingen moet vooral passend zijn, niet makkelijk. Passend materiaal voldoet aan een aantal kenmerken, zoals zinnen die bestaan uit signaalwoorden en teksten die expliciet op de leerstof focussen. Dit helpt de leerlingen en versterkt hun motivatie. Weinig of lage verwachtingen van leerlingen hebben, kan zeker onderpresteren veroorzaken. Docenten kunnen leerlingen beter laten presteren door te focussen op voortgang en door een gunstig pedagogisch klimaat te scheppen. Juist op het vmbo vraagt dat vakbekwaamheid van docenten. De verwachtingen van leerlingen zelf spelen ook een rol bij onderpresteren. Soms is het zelfvertrouwen zo slecht dat niet inspannen en dus falen de voorkeur heeft boven falen na inspanning.

Lees meer

Een goede groepsopdracht is open en nodigt uit tot een onderzoekende houding. Het is van belang dat leerlingen elkaar nodig hebben om de opdracht tot een succesvol einde te brengen. Dat kan door een gemeenschappelijk doel te creëren of door taken te verdelen. Op die manier kan een groepsopdracht zorgen voor kennisontwikkeling en ontwikkeling van sociale vaardigheden. Leraren moeten de taakgerichte interactie tussen leerlingen wel stimuleren en ervoor zorgen dat alle groepsleden zich in gelijke mate inspannen. Dat kunnen leraren doen door te letten op de groepsgrootte en passende begeleidingsstrategieën in te zetten.

Lees meer

Leerlingen die zwak presteren op bepaalde taken, laten vaak ook slechte metacognitieve vaardigheden zien. Ze hebben bijvoorbeeld moeite om op hun presteren te reflecteren of het nut van reflectie in te zien.

Lees meer

Stel jouw vraag

Mogen we je iets vragen?

Ga je deze informatie gebruiken in het onderwijs?
Wat vind je van de leesbaarheid van deze pagina?
In welke onderwijssector werk je?

Wil je nog iets anders kwijt? Laat het ons weten via het feedback-formulier.

Privacyverklaring

Wij gaan zorgvuldig om met persoonsgegevens. Lees hierover meer in onze privacyverklaring.

Onderwijsprofessionals kiezen op basis van kennis en ervaring
Onderwijskennis.nl bundelt kennis uit onderzoek over de effectiviteit van aanpakken en werkwijzen in het onderwijs. Onderwijskennis.nl adviseert echter niet welke aanpakken scholen zouden moeten kiezen. Deze keuze is de verantwoordelijkheid van de onderwijsprofessionals zelf. Zij beoordelen op basis van hun kennis en ervaring welke aanpakken het beste passen bij het onderwijs dat zij geven.