Combined Shape
Luister
Hoofdthema

Taal in andere contexten
Thema

Aandacht voor taal in zaakvak- en beroepsonderwijs

  • Voortgezet onderwijs
  • Middelbaar beroepsonderwijs

Taal is het voertuig voor kennisopbouw, instructie en communicatie. Daarom is aandacht voor taal nodig bij elk vak.

Contactpersoon voor deze pagina
Desirée de Langen
Desirée de Langen
  • Gepubliceerd:

Wat is bekend over taalgericht vakonderwijs?

De complexe taal in vak- en beroepslessen kan leerlingen belemmeren in hun leren. Het vermijden of versimpelen van zulke taal is echter geen oplossing, omdat hiermee het uiteindelijk bereikte niveau daalt. Door er als vakdocent  juist gericht aandacht aan te geven, ontwikkelen leerlingen binnen de vakles ook hun (vak)taalvaardigheid. Dat kan met de didactiek van taalgericht vakonderwijs die drie pijlers kent:

  1. Een contextrijke en betekenisvolle leeromgeving, die leerlingen helpt nieuwe kennis en taal te verbinden aan bestaande kennis;
  2. Een sterk interactief leerklimaat: veel laten spreken, schrijven en samenwerken rond de leerstof;
  3. Concrete ‘taalsteun’ en feedback op taalgebruik.

Daarbij is het nodig expliciete talige leerdoelen te formuleren en hier tijdens de lessen en bij de toetsing aandacht aan te besteden. Taaldoelen helpen om de aandacht van leerlingen op de talige eisen te richten. Tevens helpt het docenten om leeractiviteiten rond school- en vaktaal te plannen en  relevante taalsteun en feedback te geven. Om goede taaldoelen te kunnen opstellen, dienen docenten zelf een goed ontwikkeld vaktaalbewustzijn te hebben: zicht op het taalgebruik en de taaltaken die kenmerkend zijn binnen het vak.

Taalgericht vakonderwijs kan het leren en beroepsmatig functioneren op een hoger niveau brengen en draagt tevens bij aan vergroting van de basisvaardigheden taal.

Op deze pagina

Overzicht van kennis uit onderzoek

Lees een overzicht van wat we weten uit onderzoek.

  • Overzichtsartikel

    Hoe geef je vorm aan effectief taalgericht vakonderwijs?

      vo mbo
    Denken, leren en taal zijn onlosmakelijk verbonden. Voor leerlingen is het daarom belangrijk dat zij naast goed taalonderwijs ook talige ondersteuning bij het leren en denken in alle vakken krijgen.

Handvatten uit onderzoek

Wil je zelf aan de slag met taal in zaakvakonderwijs? Onderstaande handvatten helpen je op weg. Allemaal zijn ze onderbouwd met kennis uit onderwijsonderzoek.

Bekijk meer handvatten

Praktijkvoorbeelden

Waar moet je op letten wanneer je zelf aan de slag gaat met taal in zaakvakonderwijs? Onderstaande praktijkvoorbeelden zijn ter illustratie en geven inzicht in onderbouwde en vernieuwende werkwijzen en interventies.

  • Praktijkvoorbeeld

    Scaffolding daagt leerlingen uit tot zelfstandig leren

    po vo mbo
    Formatief handelen is gericht op toewerken naar zelfstandigheid. Op deze pagina wordt uitgelegd hoe het proces van scaffolding leerlingen en leraren uitdaagt in de weg naar deze zelfstandigheid.
    Lees verder bij Leraar24

  • Praktijkvoorbeeld

    Taalgericht vakonderwijs bij Natuurwetenschappen

    vo
    Bekijk de video over taalgericht vakonderwijs bij Natuurwetenschappen. Dit is een video in een serie waarin je ziet hoe er binnen andere vakken en sectoren taalgericht vakonderwijs wordt gegeven.
    Bekijk bij Artevelde hogeschool

  • Praktijkvoorbeeld

    Podcastserie De Taalcompetente Leraar

    vo mbo
    Podcastserie bij de publicatie De Taalcompetente Leraar. In elke aflevering bespreken leraren een ander aspect van taalontwikkelend werken.
    Lees verder bij de Taalunie
Bekijk meer praktijkvoorbeelden

Antwoorden op vragen uit de praktijk

De Kennisrotonde is een uniek loket voor de beantwoording van jeugd- en onderwijsvragen met kennis uit onderzoek. Onderstaande vragen zijn eerder gesteld over dit thema.

Effectieve leertrajecten stellen de persoonlijke situatie van NT2-deelnemers centraal en bieden intensieve ondersteuning bij het lezen en spreken. Daarnaast zijn praktische randvoorwaarden van belang, zoals kinderopvang en bereikbaarheid. Verder lijkt het goed om taal- en rekenvaardigheden geïntegreerd aan te bieden. Er is vrijwel geen onderzoek gedaan naar de effectiviteit van leermaterialen en -methoden Engels en rekenen voor jongvolwassenen met een NT2-achtergrond.

Lees meer

Studenten hebben behoefte aan autonomie, gevoel van competentie en sociale verbinding. De docent kan hieraan tegemoet komen door aangepaste instructie, en afgestemde leeractiviteiten en beoordelingsstrategieën te hanteren. Hij kan de studenten zelf leerdoelen laten opstellen, voldoende oefengelegenheid bieden en ruimte geven voor feedback in een veilige omgeving. Zo neemt de motivatie van studenten toe en stijgt hun zelfvertrouwen.

Lees meer

Content and Language Integrated Learning (CLIL) verwijst naar aanpakken waarin vakinhoud én een vreemde taal leren centraal staan, zoals in tweetalig onderwijs. CLIL kan de woordenschat in een vreemde taal verbeteren, maar we weten niet of het ook effectief kan worden ingezet als leerlingen in één taal les krijgen. CLIL heeft overeenkomsten met aanpakken die taal en vakinhoud integreren binnen een eentalige benadering, zoals taalgericht vakonderwijs. De principes van CLIL geven daarom aanknopingspunten voor docenten om in eentalige benaderingen de Nederlandse (vak)taal te onderwijzen.

Lees meer

Twee factoren zijn van belang bij geïntegreerde leertrajecten. Als leerlingen en studenten extra ondersteuning krijgen, is de kans groter dat ze het leertraject succesvol afronden. Daarnaast lijken leerlingen en studenten gebaat te zijn bij een gecombineerde inzet van docenten. Een aparte docent die hen basisvaardigheden als taal aanleert, naast een docent voor beroepsvaardigheden.

Lees meer

Taalgericht vakonderwijs bevordert de taalvaardigheid van leerlingen. Deze inhoudsgerichte benadering is effectief wanneer de docent taal en inhoud met elkaar verbindt. Verder helpt het hoge verwachtingen te hebben van leerlingprestaties en feedback te geven op het taalgebruik. Daarnaast zijn leerlingen gebaat bij interactie en samenwerking om hun taalvaardigheid te oefenen. Om taalgericht vakonderwijs op school in te voeren, is een overkoepelend en breed gedragen taalbeleid raadzaam. Daarvoor is samenwerking tussen taal- en vakdocenten nodig en professionalisering van vakdocenten.

Lees meer

Bekijk meer antwoorden  Stel jouw vraag

Verder verdiepen op dit thema

Hieronder vind je een selectie van uitgebreide handboeken, wetenschappelijke studies en andere verdiepende kennisbronnen. 

Mogen we je iets vragen?

Ga je deze informatie gebruiken in het onderwijs?
Wat vind je van de leesbaarheid van deze pagina?
In welke onderwijssector werk je?

Wil je nog iets anders kwijt? Laat het ons weten via het feedback-formulier.

Privacyverklaring

Wij gaan zorgvuldig om met persoonsgegevens. Lees hierover meer in onze privacyverklaring.

Onderwijsprofessionals kiezen op basis van kennis en ervaring
Onderwijskennis.nl bundelt kennis uit onderzoek over de effectiviteit van aanpakken en werkwijzen in het onderwijs. Onderwijskennis.nl adviseert echter niet welke aanpakken scholen zouden moeten kiezen. Deze keuze is de verantwoordelijkheid van de onderwijsprofessionals zelf. Zij beoordelen op basis van hun kennis en ervaring welke aanpakken het beste passen bij het onderwijs dat zij geven. 

Terug naar boven