Combined Shape
Luister
Hoofdthema

Achterstanden aanpakken en vroege interventie
Thema

Onderwijskansen voor het jonge kind

  • Primair onderwijs

Niet elk kind krijgt van huis uit dezelfde kansen. Juist in de kleuterjaren, waarin kinderen een enorme ontwikkeling doormaken, kunnen scholen het verschil maken.

Contactpersoon voor deze pagina
Mireille NRO
Mireille Dees
  • Gepubliceerd:
  • Geactualiseerd:

Wat is bekend over onderwijskansen voor het jonge kind?

Om kleuters uit achterstandsgezinnen maximale onderwijskansen te bieden is een gerichte aanpak nodig die aansluit bij de specifieke behoeften van deze groep kinderen. Onderzoek geeft verschillende aanknopingspunten voor effectieve handelingswijzen en interventies. Kernelementen zijn een sterke leerkracht, een beredeneerd en taalrijk aanbod, veel tijd voor maatwerk en een goede samenwerking met ouders en kinderopvang.

Op deze pagina

Overzicht van kennis uit onderzoek

Lees een overzicht van wat we weten uit onderzoek.

  • Overzichtsartikel

    Onderwijskansen voor jonge kinderen

      po
    Het onderwijskansenbeleid ondersteunt kinderen die achterstanden dreigen op te lopen. Juist in de kleuterjaren, waarin kinderen een enorme ontwikkeling doormaken, kunnen scholen het verschil maken.

Handvatten uit onderzoek

Wil je zelf aan de slag met onderwijskansen voor het jonge kind?  Onderstaande handvatten helpen je op weg. Allemaal zijn ze onderbouwd met kennis uit onderwijsonderzoek.

Bekijk meer handvatten

Voorbeelden uit de praktijk

Waar moet je op letten wanneer je zelf aan de slag gaat met onderwijskansen voor het jonge kind? Onderstaande praktijkvoorbeelden zijn ter illustratie en geven inzicht in onderbouwde en vernieuwende werkwijzen en interventies.

Bekijk meer voorbeelden

Antwoorden op vragen uit de praktijk

De Kennisrotonde is een uniek loket voor de beantwoording van jeugd- en onderwijsvragen met kennis uit onderzoek. Onderstaande vragen zijn eerder gesteld over dit thema.

Kinderen in een kleine kring plaatsen voor extra en/of op maat aanpak kan tot betere prestaties leiden. Hoogpresteerders profiteren meer van deze aanpak dan laagpresteerders en in veel gevallen is het eerder nadelig voor de laatsten. Voor hun prestaties is het beter om in een heterogene setting te leren, met leerlingen die het beter doen.

Lees meer

Werken met thema’s vraagt om zorgvuldige keuzes waarbij samenhang belangrijk is, zowel binnen als tussen de thema’s. De thema’s moeten aansluiten bij de belevingswereld van de leerlingen en uitdagend, gevarieerd, betekenisvol en kennisrijk zijn. Een helder overzicht van de te bereiken ontwikkelingsdoelen en leerlijnen voor de leerlingen vormt het uitgangspunt bij de keuze van de thema’s. Of tweejaarlijks thema’s vaststellen voor groep 1 en 2 bijdraagt aan het behalen van ontwikkelingsdoelen is niet duidelijk. Die werkwijze is niet als zodanig onderzocht.

Lees meer

Geanimeerde prentenboeken en het programma Letters in Beweging hebben een positief effect op de taal- en leesontwikkeling van risicoleerlingen. De effecten zijn echter mede afhankelijk van een aantal factoren.

Lees meer

Van een aantal programma’s en interventies is bekend dat ze effectief bijdragen aan de sociaal-emotionele en de leerondersteunende vaardigheden van kleuters, en daarmee aan hun schoolrijpheid. Die schoolrijpheid zorgt ervoor dat kinderen in een schoolse setting kunnen meedraaien wanneer ze in de kleuterklassen instromen. Die programma’s worden deels in het kader van vve-trajecten ingezet en deels daarbuiten.

Lees meer

Kleuters bereiken leerdoelen in kleine tussenstappen en tonen hun vaardigheden tijdens het werken en spelen. Om de ontwikkeling van kleuters te volgen is het daarom belangrijk dat de leerkracht kleuters observeert tijdens hun dagelijkse activiteiten op school. Welke vaardigheden leerkrachten daarvoor nodig hebben, is niet bekend. Daar is geen onderzoek naar gedaan; ook niet bij leerlingen van andere leeftijden in het primair onderwijs.

Lees meer

Bekijk meer antwoordenStel je vraag

Verder verdiepen op dit thema

Hieronder vind je een selectie van uitgebreidere handboeken, wetenschappelijke studies en andere verdiepende kennisbronnen.

  • Didactief

    Verdiepende bron

    Werk maken van gelijke kansen

    po
    Twintig wetenschappelijke artikelen over gelijke onderwijskansen vertaald naar de dagelijkse praktijk in het basisonderwijs, met daarin ook aandacht voor het jonge kind.
    Download van Didactief

  • Verdiepende bron

    Resultaten uit het Pre-COOL onderzoek bij kleuters

    po
    Wat is de relatie tussen de kwaliteit in de kleutergroepen en de ontwikkeling van de kleuters uit de doelgroepen van het vve-beleid? Lees meer in dit Nederlandse onderzoek.
    Download van Kohnstamm Instituut

  • Centraal Planbureau

    Verdiepende bron

    Ongelijkheid van het jonge kind

    po
    Ongelijkheid blijkt al aanwezig bij aanvang van de basisschool en wordt nauwelijks ingelopen. Interventies in de vroege jeugd kunnen helpen bij het verkleinen van de ongelijkheid.
    Download van Centraal Planbureau
Bekijk meer verdieping

Mogen we je iets vragen?

Ga je deze informatie gebruiken in het onderwijs?
Wat vind je van de leesbaarheid van deze pagina?
In welke onderwijssector werk je?

Wil je nog iets anders kwijt? Laat het ons weten via het feedback-formulier.

Privacyverklaring

Wij gaan zorgvuldig om met persoonsgegevens. Lees hierover meer in onze privacyverklaring.

Onderwijsprofessionals kiezen op basis van kennis en ervaring
Onderwijskennis.nl bundelt kennis uit onderzoek over de effectiviteit van aanpakken en werkwijzen in het onderwijs. Onderwijskennis.nl adviseert echter niet welke aanpakken scholen zouden moeten kiezen. Deze keuze is de verantwoordelijkheid van de onderwijsprofessionals zelf. Zij beoordelen op basis van hun kennis en ervaring welke aanpakken het beste passen bij het onderwijs dat zij geven. 

Terug naar boven