Werkvormen om meertaligheid in te zetten bij taalleren
Middelbaar beroepsonderwijs
Om studenten te helpen hun taalkennis als springplank te gebruiken, kunnen docenten inzetten op het vergroten van taalbewustzijn (kennis over taal). Hier vind je een aantal voorbeelden van werkvormen.
Bijdrage van
Eline van Batenburg
(Hogeschool van Amsterdam) Meer informatie
Deze werkvormen zijn uitgewerkt door onderzoeker Eline van Batenburg van de Hogeschool van Amsterdam voor de themapagina Meertaligheid in het mbo. Hier vind je meer informatie over wat er bekend is uit onderzoek over meertaligheid in het mbo.
Woordenschat, idiomen en uitdrukkingen
Studenten vergroten hun woordenschat door talen met elkaar te vergelijken, en zich bewust te worden van de overeenkomsten en verschillen tussen deze talen.
Voorbeeld
Bij de opleiding Helpende in de zorg leren NT1/NT2-studenten voorafgaand aan een praktijksimulatie belangrijke beroepstermen aan. Studenten krijgen plaatjes te zien (bijv. steunkous, washandje, drukverband) en schrijven het woord dat hierbij hoort op in hun thuistaalof in andere vreemde talen die zij kennen. Daarna matchen zij het plaatje met het woord in de doeltaal, of zoeken het doeltaal-woord op in een vertaaltool. Vervolgens krijgen of maken zij (afhankelijk van hun taalniveau) een beschrijving van het woord. Waar nodig eerst in de thuistaal daarna in de doeltaal. Uiteindelijk raden zij in groepjes op basis van elkaars beschrijvingen het doeltaal-woord.
(Zie
Batenburg, E. van & Groeneveld, A. (2024). Spataders? Steunkous aan! Levende Talen Magazine, 111(1), 42-43. )
Geraadpleegde bronnen
Batenburg, E. van & Groeneveld, A. (2024). Spataders? Steunkous aan! Levende Talen Magazine, 111(1), 42-43.
Taalfuncties en pragmatiek
Studenten worden zich bewust van (culturele) overeenkomsten en verschillen in de pragmatische functies van taal.
Voorbeeld
Studenten van de opleiding Handhaving denken na over de manier waarop zij burgers op straat een waarschuwing of boete geven. Studenten bespreken onderling hoe zij dit in verschillende gevallen aanvliegen. Wie heb je de laatste tijd beboet of gewaarschuwd? Hoe heb je dat gedaan? Welke aanpassingen aan je taalgebruik of benadering maakte je? Daarna vergelijken zij de taalkeuzes die ze maken in verschillende taal-culturele settings en maken een overzicht van ‘succesingrediënten’ in verschillende situaties. Vervolgens proberen ze deze succesingrediënten uit op hun stage.
(Zie
Batenburg, E. van, Dale, L. & Groeneveld, A. (te verschijnen) Werken aan meertalige competenties en mediation-vaardigheden: voorbeelden uit beroeps(gericht) onderwijs. In Van Beuningen, C., Duarte, J., Günther-Van der Meij, M. & Polišenská, D., (red). Inclusief omgaan met taaldiversiteit: Talenbewust lesgeven in het voortgezet onderwijs en mbo. , te verschijnen)
Geraadpleegde bronnen
Batenburg, E. van, Dale, L. & Groeneveld, A. (te verschijnen) Werken aan meertalige competenties en mediation-vaardigheden: voorbeelden uit beroeps(gericht) onderwijs. In Van Beuningen, C., Duarte, J., Günther-Van der Meij, M. & Polišenská, D., (red). Inclusief omgaan met taaldiversiteit: Talenbewust lesgeven in het voortgezet onderwijs en mbo.
Taalvaardigheden en taalstrategieën (‘intercomprehension’)
Studenten worden zich bewust van de taalvaardigheden en taalstrategieën die zij in andere talen al ontwikkeld hebben middels een oefening met ‘intercomprehension’: het gebruiken van een taal die je wel kunt begrijpen, maar niet zelf kunt spreken of schrijven.
Voorbeeld
Studenten van de opleiding Uitvoerend Bakker lezen een recept voor Zweedse kanelbullar in het Zweeds. Daarna beantwoorden ze specifieke vragen over de benodigde ingrediënten, het kookgerei en het bakproces. Met de docent bespreken zij welke leesstrategieën (bijvoorbeeld gebruik maken van hun voorkennis over broodjes bakken en van de structuur van het genre ‘recepten’), en taalstrategieën (bijvoorbeeld de betekenis van woorden raden uit de context) zij hebben toegepast om de tekst te begrijpen. Daarna gebruiken zij deze strategieën bij het lezen en begrijpen van een tekst in de doeltaal (Nederlands, Engels).
Batenburg, E. van & Groeneveld, A. (2024). Spataders? Steunkous aan! Levende Talen Magazine, 111(1), 42-43.
Batenburg, E. van, Dale, L.r& Groeneveld, A. (te verschijnen) Werken aan meertalige competenties en mediation-vaardigheden: voorbeelden uit beroeps(gericht) onderwijs. In Van Beuningen, C., Duarte, J., Günther-Van der Meij, M. & Polišenská, D., (red). Inclusief omgaan met taaldiversiteit: Talenbewust lesgeven in het voortgezet onderwijs en mbo.
Het is voor de taalontwikkeling beter als leerlingen met een andere eerste taal dan het Nederlands direct instromen in het reguliere onderwijs. Deze NT2-leerlingen hebben minimaal vier jaar nodig om...
Translanguaging in de praktijk: kijk mee in een meertalige rekenles over geld en valuta. Leerlingen gebruiken hun thuistalen, vergelijken bedragen, werken samen en geven betekenis.
Ontdek tips en activiteiten voor Nederlands en thuistalen bij rekenen, wetenschap & techniek. De toolbox biedt nieuwe ideeën voor elk niveau om meertalige kinderen optimaal te ondersteunen.