Het bewaken en bevorderen van studentenwelzijn
Wat kunnen hoger onderwijsinstellingen doen om het mentaal welzijn van studenten te bevorderen en te bewaken? De overzichtsstudie "Studentenwelzijn in het Hoger Onderwijs’’ beantwoordt deze vraag door de nadruk te leggen op onderzoek naar aanpakken of acties gericht op studentenwelzijn die docenten, opleidingen of instellingen kunnen implementeren. Het beschrijft drie type aanpakken die het studentenwelzijn bevorderen:
- Didactische aanpakken
- Relationele aanpakken
- Persoonsgerichte aanpakken
Het effect van didactische, relationele en persoongerichte aanpakken op studentenwelzijn
Het toepassen van activerende en verbindende didactiek binnen de didactische aanpakken heeft een grote invloed op het welzijn van studenten. De effecten van aanpakken gericht op toetsing en roostering hingen sterk af van de implementatie. Sommige van deze aanpakken leken de prestatiedruk eerder te verhogen in plaats van te verlagen.
Positieve effecten hebben relationele aanpakken gericht op verbinding en (intensievere) interactie tussen docenten en studenten en tussen studenten onderling. Mentoring, intervisie, extra curriculaire activiteiten en leergemeenschappen dragen daar onder andere aan bij. Daarnaast is persoonlijk contact tussen docenten en studenten van belang.
Belangrijk voor persoonsgerichte aanpakken ten slotte, is aandacht voor psycho-educatie. Daaronder valt bijvoorbeeld het vergroten van kennis over welzijn, vertellen waar studenten hulp kunnen vinden en het verminderen van stigma. Dit kan door middel van aanpakken gericht op positieve psychologie of bijvoorbeeld zelfreflectie.
De overzichtsstudie is gebaseerd op 52 internationale studies die een relatie leggen tussen (beleids)maatregelen of interventies en studentenwelzijn. De studies richten zich (deels) op subgroepen studenten, bijvoorbeeld eerstejaarsstudenten of studenten die tot een sociale minderheidsgroep behoren, studenten die in deeltijd studeren en studenten met persoonlijke kwetsbaarheden.
Aanbevelingen voor praktijk en beleid
- Om studentenwelzijn te bevorderen is een integrale aanpak nodig. Daarin is aandacht voor academische integratie, sociale integratie en persoonlijke coping vaardigheden. Combineer hierbij didactische, relationele en persoonsgerichte aanpakken.
- Besteed bij aanpakken die studentenwelzijn bevorderen aandacht aan academische integratie, sociale integratie en persoonlijke ontwikkeling.
- Creëer contexten waarin studenten duurzame en positieve contacten op kunnen bouwen met medestudenten en met docenten waarin ruimte is studie gerelateerde en persoonlijke onderwerpen te bespreken.
- Evalueer nieuwe (en bestaande) aanpakken en maak zo nodig aanpassingen. Let bij de evaluatie op subgroepen studenten (bijvoorbeeld minderheden, parttimers en nieuwelingen) en op de ervaringen van onderwijsprofessionals.
- Geef studenten waar mogelijk ruimte om de aanpak aan te passen naar hun eigen leer- en ondersteuningsbehoeften. Bijkomende voordelen zijn meer eigenaarschap en gevoel van verbondenheid.
- Baseer de evaluatie op gedegen onderzoek over de werkzaamheid van gebruikte interventies. Evidance informed informatie is nodig om te beslissen of je de aanpak in de opleiding of instelling breder kunt implementeren.
- Faciliteer docenten en teams om een onderzoeksdesign op te zetten en hun aanpak uit te voeren en te implementeren. Denk daarbij niet alleen aan onderzoeksbudget en extra tijd, maar ook aan praktische zaken zoals beschikking over een groepsruimte en budget voor versnaperingen.
- Onderschat de waarde van klinische expertise bij welzijnsgerichte aanpakken niet. Breng in kaart in hoeverre extra monitoring van studenten nodig is en maak een plan voor eventuele doorverwijzing.
Download de infographic
Download het onderzoeksrapport
