|
Naam projectleider / contactpersoon:
|
Klaasjan Visscher
|
|
Opleiding(en) en/of aantal studenten waarbij het onderwijs is toegepast:
|
Transdisciplinary Master-Insert ‘Shaping Responsible Futures’
|
|
Ontwikkelperiode:
|
vanaf 2019
|
|
Beschrijving projectteam:
|
Klaasjan Visscher, Deger Özkaramanli-Leerkes, Mascha van der Voort
|
Samenwerking technische en sociale disciplines
De Transdisciplinary Master-Insert ‘Shaping Responsible Futures’ is voortgekomen uit DesignLab. Dit is een inspirerende leeromgeving waar studenten, onderzoekers en stakeholders vanuit verschillende technische en sociale disciplines samenwerken aan maatschappelijke vraagstukken. Wat tot voor kort ontbrak was een coherent en diepgaand onderwijsprogramma waarin studenten zich de kennis, vaardigheden en houding eigen konden maken om op een transdisciplinaire manier vraagstukken aan te pakken. Hiertoe werd in 2019 een volledig nieuw, extra-curriculair programma ontwikkeld, met een focus op masterstudenten. Omdat studenten dit voltijdse programma van 30 EC invoegen in hun master werd hiervoor de term ‘master-insert’ bedacht. Ervaring en inspiratie hiervoor kwamen vanuit DesignLab, de verschillende faculteiten van de Universiteit Twente en verwante opleidingen in het buitenland. De focus op masterstudenten was een bewuste keuze: door transdisciplinaire vorming toe te voegen aan disciplinaire diepgang wordt de impact vergroot, zowel voor studenten als voor de stakeholders waarmee wordt samengewerkt.
Persoonlijke ontwikkeling centraal
In de Transdisciplinary Master-Insert ‘Shaping Responsible Futures’ werken studenten in groepen samen met verschillende maatschappelijke partijen. Zij werken aan socio-technische challenges, onder andere rondom duurzaamheid, mobiliteit en welzijn. De studenten doen drie verschillende projecten waarbij ze door docenten vanuit verschillende disciplines intensief begeleid worden. Dit vormt ongeveer de helft van het programma. In de andere helft worden studenten getraind in de creatieve, kritische, organisatorische en communicatieve competenties die een transdisciplinaire ‘change maker’ nodig heeft. Hierbij worden activerende werkvormen gebruikt zoals debatten tussen disciplines, rollenspelen met stakeholders en sessies waarin prototypes gebouwd worden. Daarnaast zijn er bijdragen van nationale en internationale gastsprekers vanuit technische en sociaal-wetenschappelijke disciplines en vanuit de praktijk.
Persoonlijke ontwikkeling is een centraal element in het programma. Studenten krijgen het heft in handen en stellen eigen leerdoelen op, passend bij hun leerhistorie en ambities. Op de voortgang wordt regelmatig individueel en gezamenlijk gereflecteerd. Assessment staat in dienst van het leren, waarbij uitgebreid feedback en feedforward wordt gegeven. Het is in de open, gemêleerde en veilige community van studenten, docenten en stakeholders dat transdisciplinaire samenwerking en individuele ontwikkeling tot stand komen. De diversiteit van de community zit in de variatie in disciplines, maar ook in de verschillen in culturele achtergrond en praktijkervaring. Vanuit wederzijds respect en nieuwsgierigheid wordt een hechte community gesmeed. De frequente evaluaties en verbeteringsinitiatieven van het programma zijn in deze community ingebed.
Transdisciplinaire change makers
Uit een zelfevaluatie in 2021 is gebleken dat studenten de Transdisciplinary Master-Insert zeer waarderen. Het programma heeft grote impact op hun mindset, teamwork, ontwerp- en leiderschapsvaardigheden, en op hun zelfvertrouwen als transdisciplinaire change makers. Ook docenten zijn positief over het werken met de gemotiveerde, geëngageerde en open studenten. Daarnaast zijn docenten positief over de ruimte die er is in het programma om te experimenteren met nieuwe lesmethoden. Deze ervaring nemen zij mee naar hun onderwijs buiten het programma. Ook stakeholders geven aan de samenwerking met studenten als prettig en inspirerend te ervaren en hebben een aanzienlijk deel van de aangedragen ideeën en oplossingen geïmplementeerd of doorontwikkeld. Er is ingezet op groei in studentenaantallen om deze impact verder te vergroten.
De positieve evaluatie wordt onderschreven in een analyse die is uitgevoerd in het kader van een Comenius Leadership project. Hieruit zijn tevens suggesties gekomen om de impact verder te vergroten. In een recent toegekend Comenius Senior project over het ‘scaffolden’ van transdisciplinair leren worden deze suggesties opgepakt. Via het ComeniusNetwerk, 4TU, het European Consortium of Innovative Universities (ECIU) en andere netwerken worden de leerervaringen uit het programma verder uitgedragen.
Tips voor de onderwijspraktijk
Transdisciplinair onderwijs vraagt een intensieve voorbereiding. Besteed energie aan het samenstellen van een breed team vanuit verschillende disciplines dat de tijd neemt elkaar persoonlijk en inhoudelijk te leren kennen. Om overtuigend transdisciplinair onderwijs te kunnen geven moeten docenten zelf als transdisciplinair team leren opereren.
Besteed tijd aan de inbedding in de organisatie. Transdisciplinair onderwijs en extra-curriculaire programma’s passen vaak lastig in de bestaande structuren van een universiteit. Steun vanuit verschillende niveaus en perspectieven (o.a., college van bestuur, decanen, opleidingsdirecteuren, vakgroepvoorzitters, studieadviseurs) is cruciaal om dit soort onderwijs te kunnen realiseren.
Producten en documentatie
Literatuur
- Baumber, A., Kligyte, G., van der Bijl-Brouwer, M. & S. Pratt (2020), Learning together: A transdisciplinary approach to student-staff partnerships in higher education, Higher Education Research & Development, 39(3), 395-410. https://doi.org/10.1080/07294360.2019.1684454
- Dorst, K. (2018), Mixing practices to create transdisciplinary innovation: A design-based approach, Technology Innovation Management Review, 8(8), 60-65. http://doi.org/10.22215/timreview/1179
- Eggink, W. Özkaramanlı, D., Zaga, C.& N. Liberati (2020), Setting the stage for responsible design, Proceedings the Design Research Society conference, Brisbane, 713-730. https://doi.org/10.21606/drs.2020.116
- Kohn Radberg, K., Lundqvist, U., Malmqvist & O. Hagvall Svensson (2018), From CDIO to challenge-based learning experiences: Expanding student learning as well as societal impact?, European Journal of Engineering Education, 45(10), 22-37. https://doi.org/10.1080/03043797.2018.1441265
Shaping Responsible Futures werd genomineerd voor de Nederlandse Hogeronderwijspremie 2022 en won de eerste prijs.
