Onderzoeksdoel
Het doel van deze studie is om docentonderzoekers in hoger beroepsonderwijs te ondersteunen bij hun loopbaan in een verbreed rollenportfolio; onderzoeksrollen naast onderwijsrollen. De onderzoeksvraag is, wat zijn de opvattingen van deze docentonderzoekers over hun academische identiteit?
Onderzoeksmethode
Achttien docentonderzoekers van een Nederlandse hbo-instelling zijn geïnterviewd, verschillend in discipline en onderzoekservaring. In semigestructureerde interviews zijn docentonderzoekers bevraagd op hun opvattingen over hun onderzoeksrol en het combineren van onderzoeks- en onderwijswerk.
Interviewtranscripten zijn geanalyseerd via open, axiale en selectieve codering (Corbin & Strauss, 2008). Achtergrondvariabelen van participanten zijn verzameld via een vragenlijst.
Resultaten
Via kwalitatieve data-analyse werden zes identiteiten onderscheiden in het professionele leven van de participerende docenten 1) de 'levenslang lerende', reflecterend loopbaandisposities, 2) 'vakinhoudelijk expert', waarderend de verbondenheid met de vakdisciplines en de academische wereld, 3) 'competent onderzoeker', gerelateerd aan het domein van toegepast onderzoek, 4) 'evidence-based docent', gekoppeld aan het onderwijsdomein, 5) 'bewaker van het onderzoekswerkproces', beschermend de grenzen van het onderzoekswerkproces, en 6) 'verbindingspersoon', georiënteerd op het overschrijden van grenzen tussen domeinen. Zie ook Figuur 1.
Hoewel alle hbo-docenten zich identificeerden met alle zes identiteiten, identificeerden zij zich niet met alle identiteiten in dezelfde mate. Binnen iedere identiteit waren variaties te onderscheiden. Niet alle docentonderzoekers konden gekoppeld worden aan alle variaties. In vervolganalyses worden docentprofielen ontwikkeld door verschillen in de aanwezigheid van identiteiten bij docenten te clusteren en deze te koppelen aan achtergrondkenmerken van docenten.
Conclusies en discussie
Docentonderzoekers percipieerden hun academische identiteit in een verbreed rollenportfolio als 'compleet', vergelijkbaar met die van academici op onderzoeksintensieve universiteiten (vgl. Åkerlind, 2011). Alle participanten zagen zowel het doen van onderzoek als ook het verzorgen van onderwijs als essentiële onderdelen van de academische professie. De zes identiteiten reflecteren, voeden, stutten en beschermen hun globale identiteit in een verbreed rollenportfolio.
Aan de ene kant bleek de portfolioverbreding verrijkend. Zo kwam de 'vakinhoudelijk expert' tot volwassenheid. De drie variaties van de 'competente onderzoeker' laten de complexiteit zien van bedreven raken in een nieuwe professie. De 'evidence-based docent' identiteit laat vergelijkbare oriëntaties zien rondom de verbinding onderwijs en onderzoek als in de context van een universiteit (Visser-Wijnveen et al., 2010). Via de 'verbindingspersoon' werken docentonderzoekers aan wederzijdse verrijking tussen hun rollen in diverse domeinen.
Aan de andere kant bleek de roluitbreiding belastend. Docenten benoemen inter-rol conflicten, hoge draaglasten, en interne dubbelzinnigheden betreffende onderzoekspraktijken. Onder meer de 'bewaker van het onderzoekswerkproces' is als identiteit geconstrueerd om met deze spanningen om te gaan.
De zes beschreven identiteiten en docentprofielen (in voorbereiding) helpen hbo-docenten bij hun voorbereiding op en inkleuring van rollen in een verbreed rollenportfolio (vgl. Clegg, 2008).
