Mbo en hbo werken samen aan (door)ontwikkeling hybride leeromgevingen

  • Middelbaar beroepsonderwijs
  • Hoger onderwijs
  • Het mbo en hbo ontwikkelden samen instrumenten die kunnen ondersteunen bij het gezamenlijk ontwerpen van hybride leeromgevingen. Deze worden instellingsbreed ingezet vanuit vijf doelstellingen.

    Bijdrage van Maria Custers (Fontys Hogeschool) , Jolijn Jansen (Fontys Hogeschool) , Jantje Timmerman (mbo Rijnland) Meer informatie

    Gepubliceerd:

    Ontwikkelinstrumenten hybride leeromgevingen

    Binnen mboRijnland en Fontys Hogescholen zijn instrumenten ontwikkeld die kunnen ondersteunen bij het gezamenlijk ontwerpen van hybride leeromgevingen. Beide instrumenten gebruiken als uitgangspunten de typologie van Erica Bouw en collega’s Bouw, E., Zitter, I., & de Bruijn, E. (2019). Characteristics of learning environments at the boundary between school and work–A literature review. Educational Research Review, 26(1), 1-15.
    Op de dimensie van school naar werk onderscheiden zij verschillende soorten samenwerkingen tussen onderwijs en werkveld, getypeerd in de categorieën afstemming, incorporatie en hybridisering. De instrumenten worden instellingsbreed ingezet vanuit de volgende vijf doelstellingen: 

    • Duiden
      De instrumenten kunnen ondersteunen in het creëren van een gezamenlijke taal en beeld: waar hebben we het over als we praten over hybride leeromgevingen?
    • Inzicht geven
      de instrumenten kunnen ondersteunend zijn bij het ontwerpen van onderwijs: waar sta je als opleiding/team in de samenwerking met het werkveld in de ontwikkeling van hybride leeromgevingen?
    • Ambitie bepalen
      De instrumenten kunnen helpen om keuzes te maken. Waar willen we naartoe als hybride leeromgeving? Met welke aspecten willen we deze leeromgeving verder ontwikkelen?
    • Monitoren
      De instrumenten kunnen ingezet worden om verschillende praktijken op een eenduidige manier met elkaar te vergelijken of dezelfde praktijk structureel te monitoren. Op deze manier kunnen de instrumenten ondersteunend zijn in de kwaliteitszorgcyclus of ingezet worden als onderzoeksinstrument.
    • Impact op ondersteuning
      Op basis van gemaakte keuzes door hybride leeromgevingen kunnen ondersteuningsbehoeften worden geïdentificeerd en kunnen diensten hun ondersteuning hierop afstemmen.

    Ben je vanuit je onderwijsinstelling ook bezig met het opstarten of doorontwikkelen van hybride leeromgevingen en zou je graag met een dergelijk raamwerk aan de slag willen? Beide scans zijn vrij toegankelijk en beschikbaar.

    Bekijk het raamwerk op fontys.nl

    Doe de scan op mborijnland.nl

    Het belang van hybride leeromgevingen

    Hybride leeromgevingen hebben veel potentie. Zij kunnen zorgen voor een betere aansluiting tussen de wereld van het onderwijs en die van het werkveld. Er kan snel worden ingespeeld op verander(en)de behoeftes van de arbeidsmarkt of vraagstukken vanuit de samenleving. In hybride leeromgevingen leren, werken en onderzoeken studenten, docenten en professionals uit de praktijk samen rondom actuele vraagstukken. Dit biedt voor iedereen voortdurend professionaliseringskansen. Hybride leeromgevingen zijn daarom in potentie plekken waar ook aan bijscholing of omscholing kan worden gewerkt. Kortom: aan ‘een leven lang leren’. Doordat gewerkt wordt aan ‘echte’ vraagstukken, doen studenten beroepskennis op in een authentieke situatie. Dat draagt vaak bij aan motivatie, zeker als zij zien dat de praktijk iets doet met inspanningen die zijn geleverd.

    Voor onderwijsteams is het een uitdaging om deze leeromgevingen met het werkveld in gezamenlijkheid te ontwerpen en uit te voeren. Intenties kunnen onderling verschillen. Voor een goed werkende hybride leeromgeving is het belangrijk eerst goed te spreken over de koers en vervolgens veel aandacht te hebben voor andere aspecten van het ontwerp. Er zijn veel knopen door te hakken over bijvoorbeeld de mate waarin beroepspraktijk en onderwijspraktijk geïntegreerd worden, wie wat gaat doen in de hybride leeromgeving, wanneer partijen elkaar ontmoeten om met en van elkaar te leren en waarop wordt geëvalueerd. Complexiteit kan variëren van samenwerkingsverbanden waarbij één opleiding samenwerkt met één bedrijf, maar er zijn ook hybride leeromgevingen waarbij mbo-hbo en wo-instellingen samen werken met tal van bedrijven uit verschillende sectoren. Als je de hybride leeromgevingen wil opzetten, heb je ook na te denken over hoe je interprofessioneel wil samenwerken met elkaar. Dat vraagt bijvoorbeeld heldere keuzes ten aanzien van bestuur & leiderschap. organisatievorm en wie wat faciliteert.

    Lees ook | Vormgeven van een hybride leeromgeving

    Geraadpleegde bronnen

    Bouw, E., Zitter, I., & de Bruijn, E. (2019). Characteristics of learning environments at the boundary between school and work–A literature review. Educational Research Review, 26(1), 1-15.

    Akker, J. van den (2003). Curriculum perspectives: an introduction. In J. van den Akker, W. Kuiper & U. Hameyer (eds.), Curriculum Landscapes and Trends, (pp. 1-10). Dordrecht: Kluwer Academic Publishers.

    Bouw, E., Zitter, I., & de Bruijn, E. (2019). Characteristics of learning environments at the boundary between school and work–A literature review. Educational Research Review, 26(1), 1-15.

    Bouw, E., Zitter, I., & De Bruijn, E. (2020). Designable elements of integrative learning environments at the boundary of school and work: a multiple case study. Learning Environments Research, 1-31.

    Bouw, E., Zitter, I., & de Bruijn, E. (2021). Multilevel design considerations for vocational curricula at the boundary of school and work. Journal of Curriculum Studies, 1-19

    Bryson, J. M., Crosby, B. C., & Stone, M. M. (2015). Designing and implementing cross‐sector collaborations: Needed and challenging. Public administration review, 75(5), 647-663.

    Bijdrage van

    Maria Custers

    Maria Custers

    Onderzoeker en consultant

    Fontys Hogeschool

    Jolijn Jansen

    Jolijn Jansen

    Onderzoeker

    Fontys Hogeschool

    Jantje Timmerman

    Jantje Timmerman

    Practor en onderzoeker

    mbo Rijnland

    Mogen we je iets vragen?

    Ga je deze informatie gebruiken in het onderwijs?
    Wat vind je van de leesbaarheid van deze pagina?
    In welke onderwijssector werk je?

    Wil je nog iets anders kwijt? Laat het ons weten via het feedback-formulier.

    Privacyverklaring

    Wij gaan zorgvuldig om met persoonsgegevens. Lees hierover meer in onze privacyverklaring.

    Gerelateerd in de kennisbank