Studenten leren het recht het best begrijpen door het zelf te doceren. Dat is de gedachte achter Street Law, een vak waarin bachelorstudenten Rechtsgeleerdheid workshops geven over het recht aan scholieren in het middelbaar onderwijs. Met behulp van interactieve werkvormen, zoals discussies, (rollen)spellen of oefenrechtbanken maken ze zelf lesplannen over actuele juridische onderwerpen die aansluiten bij de belevingswereld van scholieren.
Zo verdiepen studenten hun juridische kennis en ontwikkelen zij hun eigen vaardigheden, zoals onderzoeken, creatief en probleemoplossend denken, samenwerken, communiceren, presenteren en omgaan met diversiteit. Studenten formuleren daarbij hun eigen leerdoelen en reflecteren op hun ontwikkeling.
Sterkere beroepsvaardigheden en bijdrage aan burgerschapsonderwijs
Street Law biedt studenten de mogelijkheid om uit de abstracte wereld van de universiteit te stappen en hun kennis in te zetten voor de lokale samenleving. Dit resulteert in vernieuwend burgerschapsonderwijs voor middelbare scholen.
Uit onderzoek in 2018 bleek dat VU-rechtenstudenten hun beroepsvaardigheden verder willen ontwikkelen. Street Law sluit hier direct op aan en past binnen het streven van de universiteit om via Community Service Learning bij te dragen aan de samenleving. Na een pilot in 2019-2020 is Street Law uitgegroeid tot een vast onderdeel van het onderwijsaanbod, met jaarlijks plaats voor 25 studenten.
Ontwikkeling van het vak Street Law
Het vak Street Law begint met een tweedaagse training waarin studenten de basisprincipes leren en een hechte groep vormen. Vervolgens komen zij wekelijks een dagdeel bij elkaar om vaardigheden te trainen, zoals presenteren, feedback geven, juridisch onderzoek doen en reflecteren. Studenten geven minimaal zes lessen op middelbare scholen en ontwikkelen daarvoor ten minste vier eigen lesplannen. De beoordeling van de studenten vindt plaats via een portfolio met voorbereidende opdrachten, lesplannen, reflecties op de gegeven lessen en een eindreflectie.
De VU werkt hierin samen met vier scholen (van vmbo-basis tot en met vwo en het mbo) in Amsterdam. Studenten behandelden met scholieren onder andere strafzaken, discussieerden over etnisch profileren, het verspreiden van naaktfoto’s en speelden een spel over mensenrechten. Zowel docenten van de scholen als de scholieren waren positief over de lessen.
Een uitdaging in de samenwerking ligt in de planning van de lessen op de middelbare scholen. Het vergt flexibiliteit en creativiteit om daar oplossingen voor te vinden.
Positieve ervaringen
De pilot is geëvalueerd op basis van vragenlijsten, reflecties van studenten tijdens bijeenkomsten, individuele gesprekken en portfolio’s. Studenten bleken enthousiast over het vak: zij kregen meer vertrouwen in presenteren en leerden complexe juridische vraagstukken begrijpelijk uit te leggen. Daarnaast verbeterden zij hun vaardigheden in feedback geven, samenwerken en plannen. De intensieve samenwerking met medestudenten en docenten werd als zeer waardevol ervaren.
Ook de docenten en de scholen beoordeelden de pilot positief; zij pasten de Street Law-werkvormen ook toe in andere vakken. Het VU-docententeam heeft inmiddels docenten van andere faculteiten getraind in de methode.
Beschikbare materialen online
Een uitgebreide beschrijving en evaluatie van de Street Law-pilot en alle ontwikkelde materialen zijn beschikbaar in een open online verslag. Daarnaast is meer informatie over Street Law beschikbaar op de website van de Vrije Universiteit. Van de ervaringen van de Street Law-studenten van het jaar 2020-2021 is een video gemaakt.
Street Law is een onderwijsvorm die al langer in andere landen wordt toegepast. Zo kan je hier bijvoorbeeld meer over lezen in dit artikel.
Aanpassingen en verbeteringen
Inmiddels is Street Law een vaste waarde geworden in het onderwijsaanbod van de Faculteit Rechtsgeleerdheid. Het vak is aangepast op basis van feedback uit de evaluatie. Zo is het aantal lesplannen teruggebracht naar vier en er is meer nadruk gelegd op inhoudelijke voorbereiding van de lessen. Uit de evaluaties bleek dat studenten minder juridische kennis opdeden dan verwacht. De nadruk ligt daarom nu meer op persoonlijke ontwikkeling en vaardigheden opdoen, zoals samenwerken, presenteren, feedback geven en ontvangen en reflecteren; studenten geven ook aan daar behoefte aan te hebben.
| Opleiding(en) en aantal studenten waarbij de innovatie is toegepast | Faculteit Rechtsgeleerdheid, 17 studenten (2e editie) |
| Ontwikkelperiode | 2019-2020 |
Producten of presentaties over dit project
- Publicatie Street Law op de VU: een interactief verslag
- Actuele informatie over Street Law voor middelbare scholen en mbo
- Artikel in Verus (12 maart 2020) Street Law: Studenten geven scholieren les over recht waar ze wat aan hebben
- Demonstratie Street Law voor docenten arbeidsrecht - 30 augustus 2019
- Demonstratie Street Law voor vakgroep Staats- en Bestuursrecht - 18 oktober 2019
Comenius Teaching Fellowship 2019. Raadpleeg hiervoor nko.nl.
