Leerzame gesprekken in de stageklas door ontwerpgericht onderzoek

  • Hoger onderwijs
  • Hoe leren toekomstige leraren betekenisvolle gesprekken voeren? Door theorie, ontwerpgericht onderzoek en videoanalyse ontwikkelen studenten hun dialogische gespreksvaardigheden.

    Bijdrage van Frans Hiddink (NHL Stenden Hogeschool) Meer informatie

    Gepubliceerd:

    Om Pabo-studenten te laten oefenen in dialogische gespreksvormen heeft hogeschool NHL-Stenden communicatievakken aangepast. Studenten volgen eerst recente theoretische inzichten en doen ontwerpgericht onderzoek waarin die gespreksvormen aan de orde komen. Aan de hand van  video’s analyseren zij hun gesprekken. Doel ervan is dat zij later met hun leerlingen ook deze gespreksvormen toepassen. Dat is belangrijk omdat uit onderzoek blijkt dat dialogische interactie, waarin leerlingen onderling en met de leraar actief problemen oplossen door verschillende perspectieven te bespreken, onmisbaar is voor kennisconstructie. Met deze aanpak bouwt hogeschool NHL-Stenden verder aan Design Based Education, onderwijs in ateliers waarin deze gespreksvormen plaatsvinden.

    Aanleiding en doel

    Divers (inter)nationaal onderzoek toont aan dat dialogische interactie, waarin leerlingen onderling en met de leraar actief problemen oplossen door verschillende perspectieven te bespreken, essentieel is voor kennisconstructie. In de huidige lespraktijk komen echter voornamelijk leerkrachtgestuurde gesprekken voor. Hogeschool NHL-Stenden wil studenten beter trainen in dialogische gespreksvormen, zodat ze die later uitgebreider in de klas met hun eigen leerlingen kunnen inzetten.  

    Opzet en aanpak

    Het trainen van dialogische gespreksvormen vindt plaats in het vak Communicatie in Ateliers. Na een klassikale training kunnen studenten het geleerde individueel in hun stagepraktijk toepassen. Het vak begint met recente theoretische inzichten met behulp van CARM, een effectieve aanpak om gesprekken te verbeteren. Daarnaast doen ze ontwerpgericht onderzoek in kleine groepjes naar diverse gespreksvormen in het onderwijs. De studenten analyseren hun gespreken met behulp van video-opnames in hun eigen klas. Dat levert gerichtere en diepgaandere gespreksanalyses op en het draagt bij aan meer vaardigheid in het uitlokken en onderzoeken van gesprekken met en tussen leerlingen. Het werken in deze kleinschalige ateliers past binnen de ontwikkeling op hogeschool NHL-Stenden van Design Based Education.

    Evaluatie en resultaten

    Er is aandacht besteed aan extra workshops voor studenten omdat zij behoefte hadden aan concrete voorbeelden en lesideeën. De evaluatie van de resultaten is bemoeilijkt omdat de instelling andere software in gebruik heeft genomen. Daardoor was het niet mogelijk om concrete resultaten te vergelijken met een eerder cohort. De bevindingen uit een analyse zijn positief. Studenten blijken hun gesprekken anders en diepgaander te bespreken, zij vergroten daardoor hun handelingsrepertoire. Ook docenten waarderen het programma. Het is de bedoeling het te borgen  in het nieuwe curriculum dat wordt ontwikkeld.

    Ondersteunende literatuur

    • Damhuis, R. & De Blauw, A. (2010). Interactievaardig? Dat kan al op de PABO. Taal lezen primair.(3)pp. 19-22
    • Hiddink, F. C. (2019). Early childhood problem-solving interaction: young children’s discourse during small-group work in primary school. University of Groningen. https://doi.org/10.33612/diss.101127371
    • Howe, C. & Abedin, M. (2013). Classroom dialogue: a systematic review across four decades of research. Cambridge Journal of Education, 43(3), 325-356.
    • Rosean, C.L., Lundeberg, M, Cooper, M. Fritzen, A. & Terpstra, M. (2008) Noticing noticing: How does investigation of video records change how teachers reflect on their experiences? Journal of Teacher Education, 59 (4), pp. 347-360
    • Stokoe, E. (2014). The Conversation Analytic Role-play Method (CARM): a method for training communication skills as an alternative to simulated role-play. Research on Language and Social Interaction,47(3),pp. 255-265.

    Comenius Teaching Fellowship 2018

    Bijdrage van

    Frans Hiddink

    Frans Hiddink

    NHL Stenden Hogeschool

    Mogen we je iets vragen?

    Ga je deze informatie gebruiken in het onderwijs?
    Wat vind je van de leesbaarheid van deze pagina?
    In welke onderwijssector werk je?

    Wil je nog iets anders kwijt? Laat het ons weten via het feedback-formulier.

    Privacyverklaring

    Wij gaan zorgvuldig om met persoonsgegevens. Lees hierover meer in onze privacyverklaring.

    Gerelateerd in de kennisbank

    • Placeholder Onderwijskennis.nl

      Verdiepende bron

      Vormgeving van werkplekleren

      vo mbo ho

      In deze reviewstudie wordt werkplekleren vanuit pedagogisch-didactisch perspectief beschouwd. De onderzoekers hebben 11 ontwerpregels voor effectieve aanpakken voor het vmbo, mbo en hbo vastgesteld.

      Lees verder bij NKO
    • Placeholder Onderwijskennis.nl

      Praktijkvoorbeeld

      Duo-stages en co-teaching

      ho

      Eerstejaars studenten van lerarenopleidingen van de Hogeschool Rotterdam lopen steeds vaker stage in duo’s. Wat zijn de voordelen? En wat betekent het voor de stagiair en de werkplekbegeleider?

      Download van de Hogeschool Rotterdam
    • Handvat

      Ontwerpen van innovatiewerkplaatsen

      ho

      Studenten, docenten en partners uit het werkveld versterken elkaar door co-creatie. Petra Cremers creëerde een handreiking voor het ontwerpen en evalueren van deze samenwerking in...

      Download van de Hanze Hogeschool