Aandacht voor onderwijskansen op de lerarenopleidingen (pabo’s)

In deze interviews zijn de onderzoekers ingegaan op de volgende vragen:

• In hoeverre is er op de pabo aandacht voor het thema onderwijskansen?
• Wordt er aandacht besteed aan evidence informed werken?
• Is er behoefte aan ondersteuning rondom de aandacht voor onderwijskansen binnen de pabo?

In hoeverre is er op de pabo aandacht voor het thema onderwijskansen?

Alle pabo’s zien het belang in van onderwijskansen. Dit komt mede door de aandacht die de afgelopen jaren is geweest voor maatschappelijke vraagstukken rondom dit thema. Denk hierbij aan thema’s zoals Black Lives Matter of Metoo. De mate waarin het aandacht krijgt, verschilt per pabo: van structurele, via incidentele, naar geen aandacht. Het merendeel van de pabo’s besteedt incidenteel aandacht aan onderwijskansen; slechts twee pabo’s besteden structureel aandacht aan het thema.

Wordt er aandacht besteed aan evidence informed werken?

Over het algemeen is er weinig expliciete aandacht voor evidence informed werken. Studenten krijgen vaak wel wetenschappelijke bronnen aangereikt waarvan zij gebruik kunnen maken tijdens hun opleiding, maar zij worden hier niet toe verplicht gesteld. Op een van de pabo’s is wel een duidelijke onderzoekslijn opgenomen in het curriculum.

Is er behoefte aan ondersteuning rondom de aandacht voor onderwijskansen binnen de pabo?     

Alle respondenten geven aan dat zij kennisuitwisseling in een netwerk belangrijk vinden. Wanneer er 1 à 2 keer per jaar een formele bijeenkomst georganiseerd wordt, kan kennis uitgewisseld worden rondom verschillende thema’s. Sommige respondenten vinden dat hiervoor een nieuw netwerk opgezet moet worden, anderen zijn van mening dat de bestaande netwerken voldoende zijn.

Gesprek op VELON-conferentie

Op de VELON-conferentie (14 maart 2023) hebben we in een workshop met lerarenopleiders de uitkomsten van dit onderzoek besproken. Dit werd gecombineerd met een evaluatie van de sessies over de leidraad ‘Onderwijs vanuit hoge verwachtingen’ door Linda van den Bergh (Fontys) en Marijke van Vijfeijken (HAN).

In hoeverre is deze leidraad geschikt om binnen de lerarenopleidingen te gebruiken? Welke feedback hebben de lerarenopleiders naar aanleiding van het onderzoek van Oberon? De belangrijkste opbrengsten van dit gesprek zijn:

1. De leidraden zijn geschikt voor gebruik in de lerarenopleiding. Maar niet alleen voor de pabo. Ook voor onder andere het vo, en in de benadering van eigen studenten.
2. Er is behoefte aan ambassadeurs, die bij de eigen opleiding aandacht vragen voor onderwijskansen en voor concrete producten die zijn ontwikkeld, waaronder de leidraden. Het is de moeite waard als deze ook actief onder de aandacht worden gebracht bij lerarenopleiders.
3. Er is behoefte aan kennis over manieren waarop je binnen de lerarenopleiding aandacht kan besteden aan onderwijskansen. Dit zou bijvoorbeeld kunnen via www.onderwijskennis.nl.
4. Wat wordt bedoeld met onderwijskansen? Een nadere definitie is gewenst.
5. Verder waarschuwen de workshop-deelnemers voor de connotatie die ‘hoge verwachtingen’ kan oproepen: de huidige generatie studenten heeft juist last van té hoge verwachtingen. De suggestie wordt gedaan dat een andere term, zoals ‘vertrouwen in de capaciteiten van een leerling’, een betere benadering kan zijn.

De regisseurs van het Onderwijskansen-programma gaan met deze punten aan de slag. Inmiddels hebben zich al de eerste kandidaten gemeld voor het ambassadeurschap op de lerarenopleidingen!