Jong meisje voor jongekind en onderwijskansen

Wat is bekend over onderwijskansen voor het jonge kind?

Juist in de kleuterjaren, waarin kinderen een enorme ontwikkeling doormaken, kunnen scholen het verschil maken in het creëren van gelijke onderwijskansen. In deze jaren wordt het fundament gelegd voor onder andere reken- en taalvaardigheden. In dit artikel laten we zien hoe scholen en leerkrachten kwalitatief hoogwaardig onderwijs voor kinderen uit achterstandssituaties kunnen vormgeven.

Een ervaren leerkracht met hoge verwachtingen

We beschrijven vier aspecten uit de wetenschappelijke literatuur die onderdeel kunnen zijn van een effectieve aanpak van onderwijsachterstanden. In de eerste plaats de rol van de leerkracht. Goed onderwijs begint bij een goede leerkracht. En dat geldt misschien nog wel meer voor het onderwijs aan kinderen uit achterstandssituaties. Hoe kan een leerkracht het verschil maken in de dagelijkse onderwijspraktijk?

Educatieve kwaliteit

Om kansen te bieden aan achterstandsleerlingen is een goed doordacht spel- en activiteitenprogramma nodig. Een programma met een hoge educatieve kwaliteit, gericht op de cognitieve en taalkundige ontwikkeling van de kinderen. Hoe hoger de kwaliteit van het onderwijs, hoe groter de kans dat alle leerlingen verder komen. Zeker als de leerkracht actief inzet op reken- en taalonderwijs in kleine groepjes en aandacht heeft voor de interactie met de leerlingen.

Meer maatwerk en meer onderwijstijd

Effectieve, persoonlijk gerichte onderwijstijd leidt tot hogere leerresultaten. Dat is de kern van het derde hoofdstuk. Het intensiveren van de onderwijstijd kan op verschillende manieren. Hier komen de volgende onderwerpen aan bod: kleinere klassen, extra handen in de klas, werken in kleine groepjes en onderwijstijdverlenging. Wanneer is inzet van onderwijsassistenten nou echt effectief? En kan je het beste homogene of heterogene groepjes samenstellen?

Samenwerking om vroegscholen te versterken

Er is veel aandacht voor een doorgaande leerlijn van voorschool naar vroegschool. Maar het is de vraag of de leerresultaten van leerlingen daardoor verbeteren. Zeker is dat het vroegschoolse aanbod een belangrijke bijdrage levert aan de ontwikkeling van kinderen. Samenwerking van vroegscholen met respectievelijk de kinderopvang, zorg en ouders kan bijdragen aan het neerzetten van een effectief aanbod voor achterstandsleerlingen.