Thema

Programmatisch toetsen en lerend kwalificeren

  • Hoger onderwijs
  • Middelbaar beroepsonderwijs

Hoe kan je de algehele ontwikkeling van de student volgen? Dit kan middels programmatisch toetsen (ho) en lerend kwalificeren (mbo).

Contactpersoon voor deze pagina
Nina van Gelderen
Nina van Gelderen
  • Gepubliceerd:

Wat is er bekend over programmatisch toetsen en lerend kwalificeren?

Bij  In onderstaande tekst wordt gesproken over programmatisch toetsen. Voor het mbo kan hier lerend kwalificeren worden gelezen.
 staat de algehele ontwikkeling van een student centraal, vanuit een holistische benadering. De opleiding heeft een set beoogde leeruitkomsten die studenten moeten beheersen na de opleiding. De student verzamelt (feedback op) de datapunten, zoals essays of beroepsproducten, die aansluiten bij deze leeruitkomsten. Verschillende feedbackgevers, zoals docenten, stagebegeleiders of opdrachtgevers, zorgen voor verschillende inzichten in de ontwikkeling van de student. De hoeveelheid benodigde datapunten hangt af van het gewicht van de beslissing. Hoe belangrijker de beslissing, hoe meer datapunten er nodig zijn. Belangrijke beslissingen worden genomen door een besliscommissie. 

Programmatisch toetsen versterkt de nadruk op feedback en leren (in plaats van beslissen). Het continue verzamelen en bespreken van datapunten, geeft de student handvatten om de ontwikkeling te monitoren. Aandachtspunten hierbij zijn: (werk)druk voor docenten en studenten en mogelijke taalbarrières bij feedbackdialogen.  

Naast de leerfunctie, heeft programmatisch toetsen ook een beslisfunctie. Hierbij is het samenvoegen van informatie uit de datapunten van belang, ook wel aggregatie genoemd. Door aggregatie kan je de ontwikkeling zien op een bepaalde leeruitkomst.  

Programmatisch toetsen past binnen een opleiding wanneer: het aansluit bij de visie op hun onderwijs, er vakoverstijgend wordt gedacht, er een lerende cultuur heerst en als er aandacht is voor feedbackgeletterdheid. 

Geraadpleegde bronnen

In onderstaande tekst wordt gesproken over programmatisch toetsen. Voor het mbo kan hier lerend kwalificeren worden gelezen.

Overzicht van kennis uit onderzoek

Lees een overzicht van wat we weten uit onderzoek.

Handvatten uit onderzoek

Wil je zelf aan de slag met programmatisch toetsen of lerend kwalificeren? Onderstaande handvatten helpen je op weg. Allemaal zijn ze onderbouwd met kennis uit onderwijsonderzoek.

Praktijkvoorbeelden

Waar moet je op letten wanneer je zelf aan de slag gaat met programmatisch toetsen of lerend kwalificeren? Onderstaande praktijkvoorbeelden zijn ter illustratie en geven inzicht in onderbouwde en vernieuwende werkwijzen en interventies.

Verder verdiepen op dit thema

Hieronder vind je een selectie van uitgebreide handboeken, wetenschappelijke studies en andere verdiepende kennisbronnen.

Mogen we je iets vragen?

Ga je deze informatie gebruiken in het onderwijs?
Wat vind je van de leesbaarheid van deze pagina?
In welke onderwijssector werk je?

Wil je nog iets anders kwijt? Laat het ons weten via het feedback-formulier.

Privacyverklaring

Wij gaan zorgvuldig om met persoonsgegevens. Lees hierover meer in onze privacyverklaring.