Organisatie van blended onderwijs op micro-, meso- en macroniveau

Het optimaal faciliteren van blended learning vraagt naast bekwame docenten, om een faciliterende omgeving voor docenten.

Deze omgeving bestaat uit de opleiding waarbinnen de docent werkzaam is en uit ondersteunende eenheden binnen de onderwijsinstelling zelf. (Interne Academies, IT afdeling, Mediatheek, Adviseurs e.d.). Het European Maturity Model for Blended Education (van Valkenburg et al., 2020) maakt het mogelijk zowel voor cursus, als programma als instituutsniveau en de daarbij genoemde onderdelen te inventariseren, ten opzichte van drie niveaus, hoe ‘volwassen’ men is. Van Valkenburg et al. (2020) onderscheiden daarbij het cursusniveau, het opleidingsniveau (ontwerpproces, flexibiliteit en studentervaring) en het instellingsniveau. Hieronder gaan we dieper in op het micro-, meso- en macroniveau.

Micro: cursusniveau

Het cursusniveau verwijst naar de kern van het onderwijssysteem, waarin zowel leerprocessen als instructieprocessen gesitueerd zijn. Het verwijst naar het primaire onderwijsproces, met andere woorden de ontwikkeling, uitvoering en evaluatie van cursussen (van Valkenburg, 2020). Het cursusniveau bevat vier dimensies: cursusontwerpproces, cursusflexibiliteit, cursusinteractie en cursuservaring (zie onderstaand figuur).

Vier dimensies van cursusniveau: cursusontwerpproces, cursusflexibiliteit, cursusinteractie en cursuservaring

Meso: opleidingsniveau

Het opleidingsniveau verwijst naar onderwijsprogramma's of curricula. Een programma is een gestructureerde reeks educatieve cursussen. De stakeholders van dit niveau zijn voornamelijk docenten en studenten, maar ook instructieontwerpers, leerontwikkelaars, contentontwikkelaars en managementleden (van Valkenburg, 2020). Het opleidingsniveau bestaat uit de volgende drie dimensies: Programma-ontwerpproces, Programmaflexibiliteit, Programma-ervaring.

Macro: Instellingsniveau

Binnen het instellingsniveau spelen sleutelfiguren, teams of organen een rol in het besluitvormingsproces tussen programmacoördinatoren en hoofden van betrokken onderwijs- en leercentra. Het instellingsniveau bestaat uit de volgende acht dimensies: Institutionele ondersteuning, Institutionele strategie, Delen en openheid, Professionele ontwikkeling, Kwaliteitsborging, Bestuur, Financiën en Voorzieningen.
Anthony et al. (2020) identificeren in hun metastudie naar blended learning adoptie in het hoger onderwijs de volgende factoren verdeeld over drie actoren; beheerders, docenten en studenten (zie onderstaand figuur).

Identified factors/attributes derived in the reviewed BL adoption studies

Evaluatie van onderwijs met ict

Het integreren van digitale middelen vergt aanpassingen in de borging van de kwaliteit. De praktijk mist momenteel handvatten om nieuwe vormen van onderwijs met ict te evalueren. Het gebruik van gevalideerde instrumenten, zoals het studentevaluatieformulier behorende bij het Community of Inquiry framework, strekt hierbij tot aanbeveling. Onderzoek op dit gebied belicht een weg voorwaarts en helpt om na te denken waarop we onze inspanningen kunnen richten.

Onderwijstechnologie en leertechnologie kunnen aan de hand van diverse instrumenten worden geëvalueerd, zoals blijkt uit een review van Lai en Bower (2019):

  • Leeruitkomsten: kennisontwikkeling en prestatie; cognitive load of mentale inspanning; vaardigheidsontwikkeling; ontwikkeling van leer strategieën
  • Affectieve elementen: perceptie, intenties of voorkeuren; actieve betrokkenheid, motivatie en plezier; houding, waarden en opvattingen; emotionele problemen, angst of verveling; self-efficacy
  • Gedragscomponenten: mate van gebruik of participatie; interactie of samenwerking; zelfreflectie, zelfevaluatie of zelfregulatie, studiestrategieën
  • Ontwerp: kwaliteit van de les of lessenreeks, inhoud van de les, structuur, middelen en het volledige ontwerp
  • Technologische elementen: functionaliteit; gepercipieerde bruikbaarheid; gebruiksgemak; adoptieniveau; toegankelijkheid
  • Pedagogiek: pedagogische strategie; kwaliteit en geloofwaardigheid; feedback
  • Presence: online aanwezigheid, zichtbaarheid en herkenbaarheid van individu en gemeenschap
  • De institutionele omgeving: capaciteit; ondersteuning, beleid en externe factoren

De studies waaraan wordt gerefereerd, laten zien dat de meerwaarde van het inzetten van onderwijstechnologie niet alleen ligt bij het verhogen van de leeruitkomsten, maar dat er ook verbeteringen mogelijk zijn op affectieve en gedragscomponenten.

Beleid en procedures die het nemen van onderbouwde beslissingen (bijvoorbeeld door een gedegen evaluatie) zijn nog niet overal op zijn plek. In het kader daarvan onderzochten Hollands en Escueta (2019) op welke manieren er in de huidige praktijk onderzocht wordt hoe onderwijstechnologie goed geïntegreerd kan worden.

Het evalueren van vernieuwingen in ons onderwijs is een belangrijke stap in het evidence-informed werken bij onderwijsverbetering en -vernieuwing. Deze verantwoordelijkheid ligt niet alleen bij de individuele docent die nieuwe dingen uitprobeert, maar ook bij de instellingen om de onderbouwde integratie van ict goed te faciliteren. Veel ict-componenten die al effectief gebleken zijn of grote belofte laten zien, kunnen momenteel nog niet geïntegreerd worden in het onderwijs omdat de bijbehorende interne processen daarvoor niet ingericht zijn.

Onderzoek kan bijdragen aan een versterkt ontwerp van een cursus of opleiding. De mate waarin continue en cyclische kwaliteitsverbeteringsprocessen en -producten zijn ingebed in een cursus of programma, bepaalt het volwassenheidsniveau van blended learning in praktijk. Deze processen en producten stellen coördinatoren, docenten en ondersteuners in staat om blended learning-cursussen continu te verbeteren (Valkenburg et al., 2020).


Referenties

Albashiry, N. M., Voogt, J. M., & Pieters, J. M. (2015). Teacher collaborative curriculum design in technical vocational colleges: a strategy for maintaining curriculum consistency? The Curriculum Journal, 26(4), 601-624.

Anthony, B., Kamaludin, A., Romli, A. et al. Blended Learning Adoption and Implementation in Higher Education: A Theoretical and Systematic Review. Tech Know Learn (2020).

Bennett, S., Lockyer, L., & Agostinho, S. (2018). Towards sustainable technology‐enhanced innovation in higher education: Advancing learning design by understanding and supporting teacher design practice. British Journal of Educational Technology, 49(6), 1014-1026.

Bernard, R. M., Borokhovski, E., Schmid, R. F., Tamim, R. M., & Abrami, P. C. (2014). A meta-analysis of blended learning and technology use in higher education: From the general to the applied. Journal of Computing in Higher Education, 26(1), 87-122.

Binkhorst, F., Poortman, C. L., & Van Joolingen, W. R. (2017). A qualitative analysis of teacher design teams: In-depth insights into their process and links with their outcomes. Studies in Educational Evaluation, 55, 135-144.

  • meer...

    Bruggeman, B., Tondeur, J., Struyven, K., Pynoo, B., Garone, A., & Vanslambrouck, S. (2021). Experts speaking: Crucial teacher attributes for implementing blended learning in higher education. The Internet and Higher Education, 48, 100772.

    Dwivedi, Y. K., Hughes, L., Ismagilova, E., Aarts, G., Coombs, C., Crick, T., ... & Williams, M. D. (2019). Artificial Intelligence (AI): Multidisciplinary perspectives on emerging challenges, opportunities, and agenda for research, practice and policy. International Journal of Information Management, 101994.

    Ellis, R. A., & Goodyear, P. (2016). Models of learning space: integrating research on space, place and learning in higher education. Review of Education, 4(2), 149-191.)

    Escueta, M., Quan, V., Nickow, A. J., & Oreopoulos, P. (2017). Education technology: an evidence-based review (No. w23744). National Bureau of Economic Research.

    Foldnes, N. (2016) The flipped classroom and cooperative learning: Evidence from a randomized experiment. Active Learning in Higher Education, 17 (1) 39-49

    Graham, C. R., Woodfield, W., & Harrison, J. B. (2013). A framework for institutional adoption and implementation of blended learning in higher education. The internet and higher education, 18, 4-14.

    Gray, C. M., Dagli, C., Demiral‐Uzan, M., Ergulec, F., Tan, V., Altuwaijri, A. A., ... & Boling, E. (2015). Judgment and instructional design: How ID practitioners work in practice. Performance Improvement Quarterly, 28(3), 25-49.

    Hollands, F., & Escueta, M. (2020). How research informs educational technology decision-making in higher education: the role of external research versus internal research. Educational Technology Research and Development, 68(1), 163-180.

    Jonker, H., März, V., & Voogt, J. (2019). Collaboration in teacher design teams: Untangling the relationship between experiences of the collaboration process and perceptions of the redesigned curriculum. Studies in Educational Evaluation, 61, 138-149.

    Koh, J. H.L. (2013) A rubric for assessing teachers' lesson activities with respect to TPACK for meaningful learning with ICT. Australasian Journal of Educational Technology, 29 (6), 887-900

    Lai, J. W., & Bower, M. (2019). How is the use of technology in education evaluated? A systematic review. Computers & Education, 133, 27-42.

    Lee, J., Lim, C., & Kim, H. (2017). Development of an instructional design model for flipped learning in higher education. Educational Technology Research and Development, 65(2), 427-453.

    Ma'arop, A. H., & Embi, M. A. (2016). Implementation of blended learning in higher learning institutions: A review of the literature. International Education Studies, 9(3), 41-52.

    Means, B., Toyama, Y., Murphy, R., & Baki, M. (2013). The effectiveness of online and blended learning: A meta-analysis of the empirical literature. Teachers College Record, 115(3), 1-47.

    Oliver, M., & Trigwell, K. (2005). Can ‘blended learning’be redeemed?. E-learning and Digital Media, 2(1), 17-26.

    Porter, W. W., & Graham, C. R. (2016). Institutional drivers and barriers to faculty adoption of blended learning in higher education. British Journal of Educational Technology, 47(4), 748-762.

    Radianti, J., Majchrzak, T. A., Fromm, J., & Wohlgenannt, I. (2020). A systematic review of immersive virtual reality applications for higher education: Design elements, lessons learned, and research agenda. Computers & Education, 147, 103778.

    Reints, A., & Wilkens, H. (2012). Wat bepaalt de kwaliteit van digitaal leermateriaal. Weten Wat WerktenWaarom, 1(1), 28-59.

    Sailer, M., & Homner, L. (2020). The gamification of learning: A meta-analysis.

    Thai, N. T. T., De Wever, B., & Valcke, M. (2017). The impact of a flipped classroom design on learning performance in higher education: Looking for the best “blend” of lectures and guiding questions with feedback. Computers & Education, 107, 113-126.

    Van Valkenburg, W.F., Dijkstra, W.P., de los Arcos, B., Goeman, K., van Rompaey, V., Poelmans, S. (2020). European Maturity Model for Blended Education. Erasmus+ Key Activity 2 (01-09-2017 – 31-08-2020).

    Vallée, A., Blacher, J., Cariou, A., Sorbets, E. (2020). Blended Learning Compared to Traditional Learning in Medical Education: Systematic Review and Meta-Analysis. Journal of Medical Internet Research, 22.

    Vo, H., Zhu, C., Diep, N.A. (2017) The effect of blended learning on student performance at course-level in higher education: A meta-analysis. Studies in Educational Evaluation, 53, 17-28

    Voogt, J., Laferriere, T., Breuleux, A., Itow, R. C., Hickey, D. T., & McKenney, S. (2015). Collaborative design as a form of professional development. Instructional science, 43(2), 259-282.

    Melissa Warr, M., & Mishra, P. (2021). Integrating the discourse on teachers and design: An analysis of tenyears of scholarship. Teaching and Teacher Education 99.

    Weijers, R. J., de Koning, B. B., & Paas, F. (2020). Nudging in education: From theory towards guidelines for successful implementation. European Journal of Psychology of Education, 1-20.

    Young, S., & Duncan, H. E. (2014). Online and face-to-face teaching: How do student ratings differ. MERLOT Journal of Online Learning and Teaching, 10(1), 70-79.

    Yu, P.T., Wang, B. Y., Su, M.H. (2015). Lecture capture with real-time rearrangement of visual elements: impact on student performance. Journal of Computer Assisted Learning (2015), 31, 655-670