De ruimtevaart-wereld ook een mbo-wereld
De ruimtevaartwereld oefent op veel studenten aantrekkingskracht uit. Toch zien veel mbo-studenten dat als een wereld waarin voor hen geen plaats is. En dat is ten onrechte. Bedrijven willen dolgraag mbo’ers in dienst nemen. Met de ontwikkeling van dit keuzedeel hebben we twee doelen. Ten eerste willen we de studenten laten zien dat er wel degelijk een toekomst is voor mbo-studenten in de wereld van de ruimtevaart. Ten tweede willen we ze voorbereiden op het werken in deze wereld. Experts uit het veld verzorgen het onderwijs, zodat de opleiding relevant en actueel is en blijft.
Ruimtevaartexperts als docent
In overleg met meerdere partijen uit de ruimtevaartwereld is een programma gemaakt speciaal voor mbo-studenten. Hoewel de verschillende partijen vanuit hun eigen achtergrond naar de aan te bieden lesstof keken, was er brede consensus over wat er in dat programma moest komen. Juist de accentverschillen tussen de betrokken partijen betekenden dat we voor de afzonderlijke lesonderdelen snel de experts konden vinden. Wat deze experts uit het werkveld belangrijk vinden, willen ze namelijk ook graag uitleggen aan de studenten. Daarnaast bezoeken de experts elkaars lessen, zodat de samenhang gewaarborgd blijft en er ruimte is voor interessante kruisbestuivingen.
De nadruk tijdens de lessen ligt op het verbinden van de theorie met de praktijk. Daarom worden veel theorielessen op locatie bij bedrijven en instellingen gegeven. De studenten kunnen de theorie dan onmiddellijk relateren aan de praktijk.
De lessen staan in het teken van een beroepsproduct, waar de studenten tijdens het keuzedeel aan kunnen werken. Door middel van feedbacksessies en reviews kunnen we de ontwikkeling van studenten volgen. Tevens bieden dit soort sessies, samen met de testmomenten die in het programma zitten, de ruimte om op kleine schaal een ruimtevaartprogramma te simuleren. Door feedback van de betrokken experts en bedrijven – en van de studenten – krijgen we regelmatig de kans het programma verder te ontwikkelen en te verbeteren. Zo hebben we bijvoorbeeld de tijd om zaken te maken aangepast, omdat studenten aangaven in tijdnood te komen. Ook zijn in overleg met de experts onderwerpen toegevoegd en weggelaten om het onderwijs relevanter en aantrekkelijker te maken.
Het mbo staat op de ruimtevaartkaart
Er zijn verschillende opbrengsten te melden van dit project. Allereerst zijn de studenten heel tevreden met het onderwijs dat op deze manier wordt aangeboden. De mogelijkheid die ze hebben om met experts te spreken waarderen ze zeer. Daarnaast geven ze aan een veel beter beeld te hebben gekregen van wat werken in de ruimtevaart inhoudt. Bovendien heeft deze ontwikkeling geleid tot een veel beter netwerk van de LiS (Leidse instrumentmakers School) in de ruimtevaartwereld – zo hebben SRON en de LiS een samenwerkingsovereenkomst gesloten. Het is nu zelfs zo dat bedrijven en instellingen (waaronder universiteiten en hogescholen) contact met ons zoeken om samen te werken, in plaats van andersom zoals in het verleden vaak gebeurde. Ook de partners zijn tevreden. Ze zien de meerwaarde om aan het project bij te dragen, wat onder andere resulteert in meer projecten en afstudeerstages voor onze studenten. Het is zelfs zo dat bedrijven die vroeger helemaal geen mbo-studenten in dienst hadden, nu inzien dat mbo’ers van grote toegevoegde waarde zijn binnen hun organisatie. Kortom het mbo staat duidelijk op de ruimtevaartkaart!
Breder toepasbaar binnen het onderwijs
Het onderwijs dat we ontwikkeld hebben en de manier waarop we dat gedaan hebben, is breder toepasbaar in het onderwijs. Zo hebben bijvoorbeeld studenten van andere mbo’s onze workshop ‘cleanroom gebruik’, waar we studenten laten kennismaken met het werken in een cleanroom en de regels die daarbij horen, al gevolgd. Ook is er belangstelling voor deze workshop van andere mbo- en hbo-instellingen.
Daarnaast is de manier waarop we het programma hebben opgezet ook op andere gebieden en voor andere opleidingen in te zetten. Hetzelfde geldt voor het betrekken van experts van buiten. Vooral het gezamenlijk overleg met een belangrijk deel van het werkveld over belangrijke leerdoelen, lijkt als voorbeeld te dienen voor een efficiënte aanpak. Zelf hebben we dat al gedaan voor andere keuzedelen zoals Optical Engineering en het in ontwikkeling zijnde keuzedeel ‘(bio)medische techniek’.
Literatuur
Deci, E. L., & Ryan, R. M. (2000). Self-determination theory and the facilitation of intrinsic motivation, social development, and well-being. American Psychologist, Vol 55(1), 68-78.
Dochy, Ph., Berghmans, I., Koenen, A. K., & Segers, M. (2015). Bouwstenen voor High Impact Learning. Boom.
Dweck, C. S. (2011). Mindset, de weg naar een succesvol leven. SWP
Hattie, J. (2014). Leren zichtbaar maken. Bazalt.
Hoogveld, A. W. N., Merriënboer, J. J. G. van, & Janssen-Noordman, A. M. B. (2011). Innovatief onderwijs in de praktijk. Toepassingen van het 4C-ID model. Noordhoff.
Producten
Aan het einde van het keuzedeel moeten onze studenten een product gemaakt hebben dat getest wordt op een triltafel bij NLR. Hier een korte video van zo’n test: https://youtu.be/tk61T_iwaEM
Artikel Leidsch dagblad 30–7–2021 over de samenwerking tussen de LiS en SRON
Goede buur is goud waard in de ruimtevaart: Leidse instrumentmakersschool vindt ruimte-onderzoekers SRON | Leidsch Dagblad
| Naam projectleider / contactpersoon: | Frank Molster |
| Beschrijving projectteam: | Docenten van de LiS & experts van buiten |
| Ontwikkelperiode: | 2018 tot nu |
| Opleiding(en) en/of aantal studenten waarbij het onderwijs is toegepast: | Instrumentmaker Research instrumentmaker |